Það er eitt að koma sem stormsveipur sem 17 ára inn í deild hinna bestu. Annað að mæta aftur ári síðar með væntingarnar á herðunum.

Þetta er staðan sem Gunnar Róbertsson, Freyr Aronsson og Ómar Darri Sigurgeirsson standa frammi fyrir nú. Þeir komu af miklum krafti inn í síðasta tímabil, tóku að sér stærri hlutverk en flestir höfðu gert ráð fyrir og sýndu svart á hvítu að ef þú ert nógu góður, þá ertu nógu gamall fyrir Olísdeildina.

Næsta skref er hins vegar annars eðlis. Nú vita allir hvað þeir geta. Mótherjarnir þekkja styrkleikana, varnirnar verða betur undirbúnar og væntingarnar eru allt aðrar en fyrir ári.

Þess vegna reynir annað tímabilið oft meira á þroska ungra leikmanna en það fyrsta.

Sagan sýnir fleiri en eina leið

Það er tiltölulega auðvelt að ætla að allar handboltastjörnur hafi verið stórkostlegar frá fyrstu mínútu. Sagan segir annað.

Ólafur Stefánsson er gott dæmi. Hann var vissulega efnilegur ungur leikmaður en það bar ekki mest á honum þegar hann steig sín fyrstu skref í meistaraflokki hjá Val. Þróunin kom í áföngum. Síðan tók hún skyndilega mikinn kipp og úr varð besti handboltamaður sem Ísland hefur eignast.

Guðjón Valur Sigurðsson átti sömuleiðis nokkuð hefðbundinn þroskaferil. Hann var góður ungur leikmaður en varð ekki ráðandi afl í efstu deild 16 eða 17 ára. Hann óx smám saman inn í stærra hlutverk, varð lykilmaður og síðar einn af burðarásum landsliðsins um langt árabil.

Þessi dæmi minna okkur á mikilvægan sannleik: það er engin ein rétt leið í þróun ungra leikmanna.

Svo eru þeir sem fara allt aðra leið.

Aron Pálmarsson var kominn í meistaraflokk FH mjög ungur og varð nánast samstundis einn mest spennandi sóknarmaður deildarinnar. Þegar varnirnar höfðu áttað sig á honum tók hann einfaldlega næsta skref, og svo það næsta. Fyrsta tímabilið var ekki tilviljun. Það var fyrirboði um það sem koma skyldi.

Haukur Þrastarson fetaði svipaða slóð. Hann steig fram mjög ungur, axlaði fljótt mikla ábyrgð og svaraði auknum væntingum með enn stærra hlutverki. Frammistaða hans á svo ungum aldri var með þeim hætti að fáir hafa leikið það eftir.

Gísli Þorgeir Kristjánsson fór sömu leið hjá FH. Á skömmum tíma breyttist hann úr efnilegum unglingi í leikmann sem stjórnaði gangi leikja og gat tekið yfir þegar mest á reyndi.

Í öllum þessum tilvikum var annað skrefið jafnvel mikilvægara en það fyrsta. Að höndla pressuna og standast væntingarnar. Annað skrefið bíður nú Gunnars, Freys og Ómars Darra.

Gunnar: Eimur af Ólafi

Gunnar Róbertsson kemur inn í tímabilið í allt annarri stöðu en fyrir ári. Nú vita allir hvers hann er megnugur. Þeir vita að hann getur skorað, tekið ábyrgð og haft afgerandi áhrif á leiki. Nánast jafnvígur sem leikstjórnandi og vinstri skytta.

Það sem gerir Gunnar þó sérstaklega áhugaverðan er ekki aðeins markaskorunin heldur leikskilningurinn. Hann virðist stundum sjá næstu stöðu áður en hún verður til, lesa hreyfingar mótherjans augnabliki fyrr en aðrir og finna lausnir sem ekki blasa við.

Þessi gáfa birtist ekki síður í varnarleiknum. Gunnar er afar klókur varnarmaður, les sendingarleiðir vel og virðist oft sjá fyrir hvað sóknarmaðurinn ætlar sér áður en sendingin fer af stað. Fyrir vikið kemst hann hvað eftir annað inn í sendingar, vinnur bolta og breytir varnarleiknum samstundis í sókn.

Þar má greina ákveðinn eim af Ólafi Stefánssyni. Ekki vegna þess að leikmennirnir séu eins, heldur vegna þess að eitt helsta einkenni Ólafs var einmitt hæfileikinn til að sjá leikinn á annan hátt en flestir aðrir. Hann fann leiðir þar sem aðrir sáu lokanir og skapaði möguleika úr stöðum sem virtust fullreyndar.

Gunnar hefur þegar sýnt glitta í sama eiginleika. Stóra prófið í vetur verður hvort hann geti haldið áfram að finna nýjar lausnir þegar mótherjarnir eru farnir að finna svör við þeim gömlu.

Freyr: Sá sem ræður taktinum

Freyr Aronsson stendur frammi fyrir annars konar prófi.

Sem leikstjórnandi þarf hann ekki endilega að skora meira. Næsta skref felst fremur í því að stjórna leikjum af meiri festu, lesa varnirnar og finna réttu lausnina þegar fyrsta leiðin lokast.

Leikstíll Freys minnir að sumu leyti á Luka Cindrić. Ekki vegna þess að verið sé að setja þá á sama stall, heldur vegna ákveðinna einkenna í leik þeirra: lágs þyngdarpunkts, snöggra stefnubreytinga, næmrar tilfinningar fyrir bilinu milli varnarmanna og hæfileikans til að ógna jafnt með gegnumbroti og sendingunni á línuna eða út á skyttuna.

Freyr þarf lítið rými til að skapa usla. Varnarmenn vita sjaldnast hvort næsta hreyfing leiðir til skots, gegnumbrots eða sendingar. Sú óvissa er eitt helsta vopn góðs leikstjórnanda.

Næsta skref Freys verður því ekki endilega mælt í fleiri mörkum. Það verður fremur mælt í því hversu vel honum tekst að stjórna leiknum þegar mótherjarnir hafa undirbúið sig sérstaklega til að stoppa hann.

Þar liggur hið raunverulega próf. Getur hann farið úr því að vera afar hæfileikaríkur ungur leikstjórnandi yfir í þann mann sem ræður takti leiksins?

Sagan sýnir að það er einmitt á slíkum tímapunkti sem leikmenn á borð við Snorra Stein Guðjónsson, Dag Sigurðsson og síðar Aron Pálmarsson tóku næsta stóra skref.

Ómar Darri: Þegar aldurinn hættir að vera mælikvarði

Ómar Darri Sigurgeirsson stendur frammi fyrir svolítið öðru prófi en hinir.

Hann hefur þegar sýnt að líkamlegir eiginleikar, skotógn og áræðni geta borið hann langt. Hann hefur líka sýnt að hann getur haft áhrif á leiki þrátt fyrir ungan aldur. Næsta skref er hins vegar annars eðlis. Það felst í því að hætta smám saman að vera metinn sem „góður miðað við aldur“.

Það er eitt mesta hrós sem 17 ára leikmaður getur fengið. En eftir því sem árin líða getur það orðið ákveðin gildra. Á einhverjum tímapunkti hættir aldurinn að vera mælikvarðinn. Þá þarf leikmaðurinn einfaldlega að vera góður. Punktur.

Gísli Þorgeir Kristjánsson fór þessa leið á ógnarhraða hjá FH. Um leið og hann var farinn að hafa afgerandi áhrif á stóra leiki skipti sífellt minna máli hversu gamall hann var. Hann var ekki lengur efnilegur unglingur sem stóð sig vel meðal fullorðinna. Hann var einfaldlega orðinn einn af lykilmönnum liðsins.

Ómar Darri stendur nú á svipuðum þröskuldi. Næsta skref hjá honum felst ekki í því að vera framúrskarandi 18 ára leikmaður. Það felst í því að verða framúrskarandi leikmaður.

Annað tímabilið segir meira

Það er ekki sjálfgefið að leikmaður sem springur út haldi áfram að þróast í beinni línu. Sumir taka risastökk. Aðrir staðna um tíma. Enn aðrir þurfa jafnvel að stíga eitt skref aftur á bak áður en næsta stökk kemur. Það er eðlilegur hluti af þroska ungra leikmanna.

Þess vegna verður sérstaklega spennandi að fylgjast með Gunnari, Frey og Ómari Darra í vetur. Ekki vegna þess að þeir þurfi að sanna að frammistaða síðasta tímabils hafi verið annað en tilviljun. Það hafa þeir þegar gert.

Prófið nú er annað og erfiðara: að verða enn betri þegar allir vita nákvæmlega hversu góðir þeir eru.