Undirritaður hefur velt því fyrir sér síðustu vikur hvort kominn sé tími á að breyta úrslitakeppninni hér heima í Olís-deild karla bæði til að fjölga leikjum fyrir fleiri lið á leiktíðinni og eins eftir að hafa horft á úrslitakeppnina síðustu ár sem hefur ekki verið nein flugeldasýning og hvað þá upphafið á úrslitakeppninni.

Nú styttist í ársþing HSÍ en ekki liggur fyrir dagsetning á ársþinginu. Það verður áhugavert að sjá hvort eitthvað félög hafi áhuga að stinga upp á breytingum en félögin í landinu hafa haft hægt um sig á ársþingi HSÍ undanfarin ár.

Af hverju að breyta?

Undirritaður hefur átt mörg samtöl við fólk í hreyfingunni sem hefur áhyggjur af því hversu stutt tímabilið á Íslandi er fyrir okkar besta handboltafólk. Fyrir þau lið sem ekki fara í 8-liða úrslit er tímabilið einungis 190 dagar sem er rétt rúmlega helmingur ársins. Inn í það er síðan 51 daga frí frá því að lokaumferðin í Olís-deild karla fyrir jól er leikin og þangað til deildin fer aftur af stað eftir stórmót í febrúar.

Keppnistímabilið fyrir þau félög sem ekki fara í 8-liða úrslit er því ekki nema í kringum 140 dagar sem eru rúmlega fjórir og hálfur mánuðir. September, október, nóvember, hálfur desember, febrúar og hálfur mars.

En hverju breytir nýtt fyrirkomulag 8-liða úrslitakeppni fyrir þau félög sem ekki fara í 8-liða úrslit? Engu. En málið er að miðað við fyrirkomulagið í dag lengist tímabilið fyrir þau félög sem detta út í 8-liða úrslitum um ekki nema 2-3 leiki sem oftar en ekki eru leiknir á stuttu tímabili. 

Tímabilið fyrir þau félög sem falla úr leik í 8-liða úrslitum, 2-0 eða 2-1 lengist því ekki um nema rúmlega viku. Á þessu ári lengist tímabilið reyndar um tvær og hálfa viku því það kemur inn landsliðsvika um leið og 22.umferðin í Olís-deild karla er lokið. Í fyrra lengdist tímabilið fyrir þau félög sem fellu úr leik í 8-liða úrslitum 2-0, um 13 daga. 

Í fyrra lauk keppni í Olís-deild karla seint í mars en í ár lýkur henni 14.mars.

Danska leiðin

Undirritaður hefur velt því fyrir sér hvort Íslandsmótið ætti að fara dönsku leiðina í úrslitakeppninni. 

Í Danmörku eru átta efstu liðunum eftir að deildarkeppninni lýkur skipt upp í tvo fjögurra liða riðla.

Riðill 1: 1.sæti, 4.sæti, 5.sæti og 8.sæti
Riðill 2: 2.sæti, 3.sæti, 6.sæti og 7.sæti

Þar eru leiknar tvær umferðir svo öll lið leika sex leiki. Þrjá heimaleiki og þrjá útileiki. 1. og 2.sætið eftir deildarkeppnina hefja riðlakeppnina með tvö stig, 3. og 4.sætið hefja leik með 1 stig en liðin í 5.-8.sæti byrja með 0 stig.

Undanúrslit

Tvö efstu lið hvers riðils mætast síðan í undanúrslitum þar sem hægt væri að leika viðureign upp í tvö líkt og gert er í Danmörku.

Úrslit og 3.sætið

Úrslitaeinvígið er síðan einnig viðureign á milli þeirra félaga sem höfðu betur í undanúrslitaeinvígunum þar sem þarf að vinna tvo leiki. Í Danmörku er einnig keppt um 3.sætið með sama fyrirkomulagi og þar væri hægt að hafa Evrópusæti undir fyrir sigurvegarann sem vinnur til bronsverðlauna.

Í heildina gætu þetta mest verið 12 leikir fyrir þau félög sem fara alla leið en úrslitakeppnin eins og hún er í dag, þá geta þau félög sem fara alla leið í mesta lagi leikið 13 leiki en minnsta kosti átta leiki.

Núverandi fyrirkomulag

8-liða úrslitin í úrslitakeppninni í handbolta síðustu ár hefur ekki verið nein flugeldasýning eins og sagan segir okkur (Sjá að neðan). Oddaleikirnir hafa verið þrír undanfarin fjögur tímabil og mætingin á leikina í 8-liða úrslitunum hefur verið svipuð og á góðum eða venjulegum deildarleik. Umtalið, áhuginn og allt í aðdraganda leikja í 8-liða úrslitunum hefur verið í mýflugumynd. Hefur undirritaður velt því fyrir sér hvort handboltahreyfingin, stuðningsmenn, stjórnarmenn og aðrir í kringum íþróttina séu hreinlega að bíða eftir að undanúrslitaeinvígin hefjist. 

Hvað segir sagan okkur?

Íslandsmeistarar Fram tímabilið 2024/2025 léku níu leiki í úrslitakeppninni og FH sem urðu Íslandsmeistarar 2023/2024 léku ellefu leiki í úrslitakeppninni.

Af sextán viðureignum 8-liða úrslitum Íslandsmóts karla síðustu fjögur tímabil hafa einungis þrjú einvígi farið í oddaleik. 13 lið hafa því farið í sumarfrí eftir einungis tvo leiki í 8-liða úrslitum og bætast þar við hin fjögur liðin í deildinni sem ekki komust í 8-liða úrslitin.

Þar sem úrslitakeppnin tímabilið 2020/2021 var með breyttu sniði vegna heimsfaraldurs og engin úrslitakeppni fór fram 2019/2020 þá getur undirritaður haldið áfram að skoða tímabilið 2018/2019 og 2017/2018 en þar fór eitt einvígi af átta í 8-liða úrslitum í oddaleik.

Fjögur einvígi í 8-liða úrslitum af síðustu 24 hafa því farið í oddaleik í 8-liða úrslitum. Í tuttugu tilfellum hafa því átta lið af tólf liðum í Olís-deildum karla verið komin í sumarfrí rúmlega 10 dögum eftir að deildarkeppninni lýkur og leikið 24 leiki á tímabili auk bikarleikja og í einhverjum tilfellum nokkra Evrópuleiki (Þó yfirleitt ekki þau félög sem falla út í 8-liða úrslitum).

Þessi tölfræði er sláandi og ýtir undir þau rök að það sé kominn tími til að fara breyta um fyrirkomulag með það í huga að fjölga leikjum fyrir fleiri félög á landinu.

Hvað breytist?

Með þessu erum við að bæta við 3-4 leikjum fyrir þau félög sem hefðu annars fallið úr leik í 8-liða úrslitunum 2-0 eða 2-1. 

Með þessu fá öll átta félögin þrjá heimaleiki og þrjá útileiki í riðlakeppninni sem félögin gætu nýtt sem stærri viðburð á sínum heimaleikjum þar sem fyrirsjáanleikinn er meiri heldur en í úrslitakeppninni þar sem erfitt er að spá fyrir um framtíðina.

Með þessu er hægt að lengja tímabilið fyrir fjögur félög (þau félög sem hefðu dottið út í 8-liða úrslitum) um þrjár vikur ef tekin er ákvörðun að leikirnir í þessu fyrirkomulagi verða leiknir á 4-6 daga fresti. 

Með þessu fá átta félög í landinu þrjá heimaleiki í riðlakeppni úrslitakeppninnar þar sem hægt væri að undirbúa viðburð í kringum leikina með aukinni aðsókn og meiri stemningu á heimaleikjum fleiri félaga. 

Reynsla mín

Undirritaður hefur þjálfað í Olís-deildinni þrjú tímabil og einu sinni tekið þátt í 8-liða úrslitum þar sem mitt lið var eitt af þeim fjölmörgu sem datt út í 8-liða úrslitum 2-0. Undirritaður fann ekki fyrir því að þeir tveir leikir hafi verið partur af úrslitakeppninni. Umgjörðin í kringum leikina var með nákvæmlega sama hætti og allir aðrir deildarleikir og úrslitakeppnin sem liðið hafði stefnt að allt tímabilið var lokið á fjórum dögum.

Eitt árið rétt missti liðið mitt af úrslitakeppninni, liðið í 8.sæti féll úr leik 2-0 gegn efsta liði deildarinnar nokkuð sannfærandi. Markmið vetrarins var að komast í úrslitakeppnina en þegar það var ljóst að það náðist ekki og eftir að hafa síðan horft á einvígið í 8-liða úrslitunum þar sem 8. sætið tapaði samtals með 15 marka mun gegn 1.sætinu hugsaði maður: Var þetta í alvörunni gulrótin sem liðið stefndi að allt tímabilið en mistókst? Að leggja líf og sál í það að fara í 8-liða úrslit til þess eins að tapa sannfærandi gegn efsta liði deildarinnar með tveimur leikjum á fjórum dögum og lengja tímabilið um 10 daga.

Hvað með félögin í 9.-11.sæti?

Undirritaður hefur einnig velt því fyrir sér hvort hægt sé að fara í svipað fyrirkomulag og í Danmörku varðandi umspil um fall eða öruggt sæti í deildinni. Liðin í 9.-11. sæti gætu farið í þriggja liða riðil þar sem leikin væri tvöföld eða jafnvel þreföld umferð og neðsta liðið úr þeim riðli myndi síðan fara í umspilseinvígi gegn liðunum sem enduðu í 2.-5.sæti í Grill66-deildinni.

Það er eitthvað sem vel er hægt að skoða og bæta inn ef það væri vilji hjá félögunum í landinu að breyta fyrirkomulaginu á úrslitakeppninni með það fyrir hendi að fjölga alvöru leikjum fyrir sem flest lið í landinu.

Eða viljum við kannski bara vera í fríi í 4-5 mánuði?